Startup. Wysycha strumień z pieniędzmi dla innowacyjnych firm

Globalna wartość inwestycji VC spada już drugi kwartał z rzędu. Wiele wskazuje, że ostre hamowanie jest oznaką końca start-upowego boomu, z którym mieliśmy do czynienia w ostatnich dwóch latach.

Od początku roku widać spadki zarówno liczby transakcji venture capital, jaki i ich wartości. Tylko w okresie kwiecień–czerwiec br. sięgnęły one aż 23 proc. względem I kwartału. To historyczne tąpnięcie, drugie pod względem wielkości w ciągu ostatniej dekady – wskazują analitycy CB Insights. Oznak spowolnienia lub – jak wieszczą niektórzy – pękania start-upowej bańki jest więcej. Wygląda na to, że rynek inwestycji wysokiego ryzyka, który kwitł przez ostatnie dziesięć lat, a w czasie pandemii wręcz wystrzelił, najlepsze czasy ma już za sobą.

42 proc.

– o tyle rok do roku spadła w II kwartale liczba nowych startupów o statusie jednorożca. W 2021 r. kwartalnie przybywało nawet 148 spółek, które przebiły wycenę 1 mld USD, teraz to 85.

Kryzysu dowodzi m.in. fakt, że od początku 2022 r. „rodzi” się mniej jednorożców niż dotychczas. W szczycie ub.r. kwartalnie przybywało ich na świecie niemal 150, podczas gdy obecnie to tylko nieco ponad 80. Spadają też wyceny start-upów – z danych serwisu Carta wynika, iż tylko w ciągu ostatnich kilku miesięcy redukcja sięgnęła średnio ponad 40 proc. Analitycy CB Insights zwracają uwagę, że wysycha szczególnie strumień pieniędzy dla start-upów tworzących technologie dla handlu detalicznego – w II kwartale inwestycje w retail tech skurczyły się aż o 43 proc. kwartał do kwartału i aż o 56 proc. rok do roku (w przypadku segmentu e-commerce załamanie względem I kw. sięgnęło 60 proc.). Fundusze VC ograniczają też wsparcie innowacyjnych firm działających w napompowanej pandemią branży medycznej. Jak wynika z najnowszych danych CB Insights, inwestycje w health tech w II kw. stopniały kwartał do kwartału o 33 proc., zaś rok do roku o 58 proc. Globalnie do takich start-upów popłynęło 7,1 mld dol., gdy rok wcześniej było to niemal 17 mld dol. Tym samym pod względem wartościowym poziom finansowania spółek z tej branży wrócił do poziomu sprzed dwóch lat. Tymczasem, jak wynika z analiz PFR Ventures, sektor health tech w Polsce w 2021 r. był najważniejszym celem funduszy VC – przyciągał ponad 14 proc. inwestycji tego typu.

108 mld dol.

popłynęło z funduszy VC do startupów. Inwestycje w innowacyjne spółki w ciągu roku stopniały aż o 29 proc.

Ale kryzys dopadł też fintechy – względem II kwartału ub.r. spadek wartości inwestycji VC sięgnął globalnie 46 proc. W efekcie, jak pisze serwis Techcrunch, doszło w firmach tego typu do masowych zwolnień. W II kwartale br. w start-upach z różnych branż pracę stracić miało 37 tys. osób – co dziesiąty był pracownikiem fintechu.

Nas dodatkowo powinien niepokoić fakt, że Polska kolejny rok z rzędu spada w rankingu ekosystemów przyjaznych start-upom. Jak podał StartupBlink, na liście Top 100 takich hubów nie ma ani jednego miasta w naszym kraju. – Budowanie małych ekosystemów przyciągających twórców innowacji wymaga odpowiedniej strategii, a do jej realizacji należałoby zapraszać różnych interesariuszy – od uczelni, przez twórców start-upów, po rozwinięty biznes. Miasta w Polsce nie wykorzystują szansy, jaką jest zagospodarowanie tego obszaru. Przyczyny? Brak wiedzy lub aspiracji i zrozumienia korzyści płynących z innowacji – komentuje Monika Synoradzka, partner w SpeedUp Group.