Rodzinne firmy rosną w siłę

Największe firmy rodzinne na świecie wygenerowały 8,02 bln USD przychodów w 2022 r., 10 proc. więcej niż w 2021 r. z tempem wzrostu szybszym niż światowa gospodarka.

Publikacja: 20.02.2023 13:54

Rodzinne firmy rosną w siłę

Foto: Adobestock

Gdyby 500 największych firm rodzinnych było gospodarką narodową, stanowiłyby trzecią co do wielkości gospodarkę świata, ustępując jedynie Stanom Zjednoczonym i Chinom – to wnioski z Indeksu Firm Rodzinnych 2023 przygotowanego przez EY we współpracy z Uniwersytetem St. Gallen. Łącznie wygenerowały one 8,02 bln USD przychodu. Jest to wynik o 10 proc. lepszy w porównaniu z badaniem z 2021 roku (realizowane jest ono co dwa lata). Wzrost ten jest istotny o tyle, że przez ostatnie dwa lata światowa gospodarka w dalszym ciągu zmagała się ze skutkami pandemii, a dodatkowymi czynnikami kryzysogennymi były podwyżki cen surowców oraz wybuch wojny w Ukrainie.

Firmy rodzinne rosną więc prawie dwa razy szybciej niż gospodarki rozwinięte i 1,5-raza szybciej niż gospodarki rozwijające się. Światowa gospodarka wzrosła o 6 proc. w 2021 r., wzrost ten ma spowolnić 3,2 proc. w 2022 r. i 2,7 proc. w 2023 r., wynika z danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

Firmy rodzinne przeanalizowane przez EY i uniwersytet St. Gallen zatrudniają 24,5 mln osób i działają w 47 jurysdykcjach. Połowa z nich ulokowana jest w regionie EMEIA (Europa, Bliski Wschód, Indie i Afryka). Firmy rodzinne z samej tylko Europy wypracowały 3,05 bln USD przychodów i po raz pierwszy przekroczyły próg 3 bln USD przychodów. Bez względu na lokalizację, przez ostatnie dwa lata były narażone na wiele zawirowań rynkowych, a mimo to osiągnęły zauważalny wzrost przychodów. Powodem tak dobrych wyników są cechy, które od dziesięcioleci charakteryzują globalne firmy rodzinne: przedsiębiorczość, elastyczność i długoterminowa wizja rozwoju. W obliczu niepewności i stale zmieniających się warunków biznesowych wykazują się odpornością i umiejętnością szybkiej reakcji na pojawiające się wyzwania.

Podobnie jak w Indeksie z 2021 roku, tak i w aktualnym zestawieniu nadal dominują przedsiębiorstwa operujące w tradycyjnych sektorach – konsumenckim i produkcyjnym. Sektor konsumencki stanowi o 37 proc. przychodów i liczby firm rodzinnych analizowanych przez EY. Kolejną branżą, w której organizacje rodzinne są silnie reprezentowane, jest zaawansowana produkcja i mobilność (AM&M). Generuje ona 27 proc. przychodów firm z zestawienia i taki sam odsetek liczby podmiotów uwzględnionych w rankingu. Warto podkreślić, że w tegorocznej edycji liczba firm z tego sektora jest największa w historii. Jak co roku, dominują reprezentanci sektora konsumenckiego, co wynika z jego dużego udziału w obu Amerykach (47 proc. firm).

Natomiast w regionie EMEIA branże konsumencka i zaawansowana produkcja oraz mobilność są niemal równorzędne pod względem liczby podmiotów i wartości przychodów. Przeciętnie przedsiębiorstwo z sektora konsumenckiego osiąga przychody w wysokości 14,6 mld USD, podczas gdy ich średnia wartość dla spółek z sektora produkcji wynosi 13 mld USD.

Japońska korporacja Takenaka jest najstarszym przedsiębiorstwem rodzinnym ujętym w Indeksie – działa już od 412 lat. Ponad stuletnia historia dotyczy 31 proc. opisywanych firm. Większość z nich (57 proc.) znajduje się w Europie, z czego aż 25 proc. operuje w Niemczech. Nasi zachodni sąsiedzi są siedzibą najstarszej europejskiej spółki notowanej w rankingu – firmy naukowo-technologicznej Merck KGaA. Niemcy, jako liderzy w sektorze przedsiębiorstw rodzinnych w Europie, zajmują drugie miejsce w rankingu pod względem liczby podmiotów (78), wysokości przychodów (1,13 bln USD) i liczby pracowników (3,35 mln). Dodatkowo niemiecki detalista Schwarz Group oraz BMW znajdują się

w pierwszej szóstce największych firm rodzinnych na świecie.

Choć wiele organizacji ma wielopokoleniowe tradycje, nie oznacza to, że w Indeksie nie pojawiają się debiutanci. W najnowszym badaniu stanowią oni 7 proc. wszystkich podmiotów. Szczególnie rosną w siłę europejskie przedsiębiorstwa rodzinne, które stanowią 35 proc. nowych firm rodzinnych w Indeksie, choć równolegle widać rosnące znaczenie firm rodzinnych z Azji. Debiutanci działają głównie w sektorze produkcyjnym, co wskazuje na jego odrodzenie po latach kryzysu gospodarczego.

Co ważne, są one najczęściej spółkami publicznymi – 62 proc. z nich jest notowanych na giełdzie. Z biegiem lat proporcje firm z zestawienia zmieniają się na korzyść spółek giełdowych – obecnie rozproszony akcjonariat ma już 260 z 500 firm w zestawieniu, podczas gdy pierwszy ranking, z 2017 r., miał dokładnie odwrotne proporcje – większość firm była poza obrotem giełdowym.

w prowadzeniu biznesu aktywną rolę odgrywają głównie członkowie rodziny. W przypadku niemal połowy spółek (45 proc.) pełnią oni funkcję prezesa zarządu. Prawie jedna czwarta wszystkich miejsc w zarządzie (23 proc.) jest zajmowana przez członków rodziny. Ponadto w co piątym podmiocie we władzach firmy zasiada przedstawiciel młodszego pokolenia rodziny (osoba w wieku 40 lat lub mniej). Jak wskazuje Indeks EY, średni wiek członka zarządu wynosi 62 lata.

Gospodarka światowa
Zaskakujące cięcie stóp w Chinach
Materiał Promocyjny
Financial Controlling Summit
Gospodarka światowa
Rynki reagują na rezygnację Bidena z kandydowania. Koniec handlu Trumpa?
Gospodarka światowa
Panika i otrzeźwienie. UE przechodzi do asertywności w handlu z Chinami
Gospodarka światowa
Bretton Woods nie jest tylko kwestią historyczną
Gospodarka światowa
Joe Biden poza wyścigiem o Biały Dom. Oto jak zareagują rynki
Gospodarka światowa
Joe Biden zrezygnował z kandydowania na urząd prezydenta